ارز دای چیست | معرفی کامل استیبل کوین غیرمتمرکز DAI

آیا تاکنون عبارت استیبل کوین غیرمتمرکز به گوشتان خورده است؟ ارز دای (DAI) یکی از همین استیبل کوین‌های غیرمتمرکز است. اما ارز دای چیست و چطور کار می‌کند؟ استیبل کوین‌ها، همان‌طور که از نامشان معلوم است، ارزهای دیجیتالی هستند که قیمت آن‌ها ثابت است. اما اغلب استیبل کوین‌های رایج، متمرکز هستند؛ یعنی توسط یک نهاد مرکزی مدیریت می‌شوند. استیبل کوین‌های غیرمتمرکز در پاسخ به همین چالش به وجود آمده‌اند.

دای تلاش می‌کند قیمت خود را در حدود یک دلار آمریکا حفظ کند؛ اما این ثبات نه با کنترل مرکزی، بلکه با استفاده از قراردادهای هوشمند حاصل می‌شود. در این مقاله به‌صورت کامل توضیح می‌دهیم که ارز دای چیست و چطور این هدف را پیاده‌سازی می‌کند. با ما همراه باشید.

معرفی استیبل کوین دای و نقش آن در اکوسیستم دیفای

دای (DAI) یک استیبل کوین غیرمتمرکز و الگوریتمی است که با هدف حفظ ارزش ثابت در حدود یک دلار آمریکا طراحی شده است. ارز دای با استفاده از سیستمی از قراردادهای هوشمند روی بلاک چین اتریوم به این هدف می‌رسد. این ارز برخلاف استیبل کوین‌های متمرکز مثل تتر، نیازی به نگهداری ذخایر بانکی توسط یک نهاد مرکزی ندارد. این ویژگی، دای را در برابر سانسور و فروپاشی متمرکز مقاوم می‌کند.

به همین دلایل، دای به‌سرعت به یک ابزار حیاتی در دنیای امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) تبدیل شده است. این ارز قلب تپنده میکردائو (MakerDAO)، یکی از اولین و بزرگ‌ترین سازمان‌های خودگردان غیرمتمرکز (DAO) جهان است. این سازمان با مجموعه‌ای از توکن‌ها و قوانین هوشمند، مدیریت و ثبات دای را تضمین می‌کند.

نقش دای در اکوسیستم دیفای بسیار گسترده و مهم است. این ارز در پلتفرم‌های وام‌دهی و وام‌گیری دیفای کاربرد دارد. همچنین در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) برای معاملات سریع و ارزان به کار می‌رود. دای به‌دلیل غیرمتمرکز بودن، ابزاری عالی برای افرادی است که نمی‌خواهند به‌هیچ‌وجه به سیستم‌های بانکی سنتی متکی باشند. 

تاریخچه تیم پروژه و شکل‌گیری MakerDAO

در این قسمت از مقاله ارز دای چیست، نگاهی به تاریخچه و روند توسعه میکردائو و ارز DAI خواهیم داشت. بررسی تاریخچه این پروژه به درک چیستی و نحوه کار آن کمک می‌کند.

معرفی سازندگان و تیم توسعه

پروتکل میکر (Maker Protocol) و استیبل کوین دای، توسط رونه کریستنسن (Rune Christensen) بنیان‌گذاری شدند. این پروژه در سال ۲۰۱۴ با تأسیس بنیاد میکر (Maker Foundation) آغاز به کار کرد. هدف اصلی این بنیاد، ایجاد یک سیستم اعتباری متن‌باز بود. این سیستم به کاربران اجازه می‌داد با وثیقه‌گذاری دارایی‌های دیجیتال، وام دریافت کنند.

استیبل کوین دای رسماً در سال ۲۰۱۷ روی پروتکل میکر راه‌اندازی شد. هدف از عرضه دای، ارائه یک دارایی باثبات برای وام‌دهی به افراد و کسب‌وکارها بود. دای به‌عنوان یک دارایی بدون نوسان، توانست نیاز کاربران به حفظ ارزش در فضای پرنوسان کریپتو را برطرف کند. این توسعه، گام مهمی در مسیر تبدیل پروتکل میکر به یک زیرساخت مالی غیرمتمرکز بود.

بنیاد میکر در نهایت کنترل این نرم‌افزار و پروتکل را به MakerDAO واگذار کرد. MakerDAO یک سازمان خودگردان غیرمتمرکز یا DAO است. این سازمان اکنون پروتکل میکر را با رأی‌گیری و مشارکت دارندگان توکن MKR (توکن حاکمیتی اکوسیستم) اداره می‌کند. بنابراین می‌توانیم مطمئن باشیم که هیچ نهاد متمرکزی بر دای و پروتکل آن تسلط ندارد.

روند تکمیل پروتکل از Single-Collateral به Multi-Collateral

دای در ابتدا به‌عنوان یک استیبل کوین تک‌وثیقه‌ای (Single-Collateral) راه‌اندازی شد. در آن زمان، این توکن SAI نام داشت. در این مرحله اولیه، کاربران فقط می‌توانستند با وثیقه‌گذاری اتریوم (ETH)، دای جدید تولید کنند. این مدل از نظر سادگی خوب بود؛ اما پروتکل را به نوسانات و ریسک‌های تنها یک دارایی وابسته می‌کرد. اگر قیمت اتریوم سقوط می‌کرد، کل سیستم تحت فشار زیادی قرار می‌گرفت.

برای افزایش انعطاف‌پذیری و کاهش ریسک متمرکز، پروتکل میکر به مدل چندوثیقه‌ای (Multi-Collateral) ارتقا پیدا کرد. این ارتقاء یک نقطه عطف بسیار مهم بود. در این مرحله، کاربران می‌توانستند از چندین نوع دارایی دیجیتال تأییدشده به‌عنوان وثیقه استفاده کنند. از جمله این دارایی‌ها می‌توان به همه توکن‌های ERC-20، توکن‌های بی‌ان‌بی اسمارت چین و لایه دوم‌های آربیتروم و آپتیمیزم اشاره کرد.

تغییرات جدید مانند Sky Protocol

پروتکل میکر دائو به‌تازگی یک تحول بزرگ را آغاز کرده است. این تحول با نام پروتکل اسکای (Sky) معرفی شده و هدف از آن، بهبود مقیاس‌پذیری پروتکل و البته حاکمیت غیرمتمرکز بوده است.

این تغییرات بخش مهمی از برنامه جامع Endgame میکر دائو هستند. با اجرای این برنامه، نام استیبل کوین دای به USDS تغییر پیدا کرد. و توکن حاکمیتی MKR هم به SKY ری‌برند شد. اخبار این ری‌برند را می‌توانید در سایت رسمی makerdao دنبال کنید.

بر اساس این ارتقاء، دارندگان دای می‌توانند توکن‌های خود را به نسبت یک‌به‌یک به USDS تبدیل کنند. توکن‌های MKR هم به نسبت ۱ به ۲۴,۰۰۰ به توکن SKY تبدیل خواهند شد. البته این ارتقاء برای کاربران پروتکل کاملاً اختیاری است.

پروتکل اسکای ویژگی‌های تازه‌ای را معرفی کرده است. یکی از این ویژگی‌ها، نرخ پس‌انداز اسکای یا SSR است. این نرخ جایگزین نرخ پس‌انداز دای یا DSR شده است. همچنین پروژه‌های تخصصی جدیدی به نام اسکای استارز (Sky Stars) معرفی شده‌اند. قطعاً در آینده خبرهای بیشتری از این پروژه موفق کریپتو خواهیم شنید.

معماری و نحوه عملکرد سیستم مالی دای

یکی از سوالاتی که ممکن است هنوز هم مبهم و بحث‌برانگیز باشد، این است که ارز دای چطور قیمت خود را روی یک دلار حفظ می‌کند؟ این پروژه از چه مکانیسمی و چه راه‌حلی برای محقق‌کردن این هدف بهره می‌برد؟ در این قسمت از مقاله ارز دای چیست، به این سوال پاسخ می‌دهیم.

مفهوم وثیقه‌گذاری و ایجاد Vault

کل سیستم دای بر اساس وثیقه‌گذاری دارایی‌های دیجیتال کار می‌کند. کاربران برای دریافت دای باید دارایی خود را قفل کنند. این دارایی به‌عنوان وثیقه در یک قرارداد هوشمند قرار می‌گیرد. این قرارداد هوشمند، Vault یا همان صندوقچه نام دارد. Vault در واقع همان موقعیت بدهی وثیقه‌شده یا Collateral Debt Position است. کاربر با قفل کردن وثیقه، دای جدیدی ایجاد یا مینت (Mint) می‌کند.

ارزش وثیقه همیشه باید بیشتر از دای ایجادشده باشد. این نسبت بالاتر از ۱۰۰ درصد، وثیقه‌گذاری بیش از حد یا over-collateralization نام دارد. این موضوع تضمین می‌کند که هر واحد دای پشتوانه‌ای قوی دارد.

برای بازیابی وثیقه، کاربر باید دای قرض‌گرفته شده را پس دهد. همچنین باید کارمزد ثبات (Stability Fee) را هم پرداخت کند.

سازوکار حفظ قیمت ۱ دلاری

قیمت دای همیشه حدود ۱ دلار آمریکا باقی می‌ماند؛ اما بدون اینکه این ارز به‌صورت مستقیم ذخایر دلاری داشته باشد. به این نوع از وابستگی یا پگ‌کردن، Soft Peg می‌گویند.

مکانیسم ارز دای برای حفظ قیمت چیست؟ پروتکل میکر دائو از چندین مکانیسم برای حفظ ثبات دای استفاده می‌کند. اولین سازوکار، همان سیستم وثیقه‌گذاری بیش از حد (over-collateralization) است که در قسمت‌های قبل توضیح دادیم. این وثیقه به دای یک ارزش ذاتی می‌دهد.

سازوکار دیگر، نرخ پس‌انداز دای (DSR) است. DSR نرخ بهره‌ای است که دارندگان دای دریافت می‌کنند. اگر قیمت دای از یک دلار پایین‌تر بیاید، نرخ DSR کاهش پیدا می‌کند. این کار انگیزه نگهداری دای را کمتر می‌کند. در نتیجه مردم دای خود را می‌فروشند و تقاضا افزایش می‌یابد. اگر قیمت دای بالا برود، DSR افزایش پیدا می‌کند. این اقدام مردم را به نگهداری بیشتر دای ترغیب می‌کند.

نقش بازار، لیکوییدیشن و نرخ بهره

نقدشوندگی (Liquidation) یکی از ستون‌های اصلی پایداری دای است. در این قسمت توضیح می‌دهیم که لیکوییدیشن در ارز دای چیست.

در اکوسیستم DAI، هر Vault یک نسبت وثیقه‌گذاری حداقل دارد. این حداقل توسط حاکمیت پروتکل تعیین می‌شود. اگر ارزش وثیقه کاربر به زیر این حداقل برسد، وثیقه نقد می‌شود.

این فرایند توسط بازیگرانی به نام Keeper انجام می‌شود. Keeperها وثیقه را با قیمتی تنزیل‌شده می‌خرند. دای ایجادشده هم از گردش خارج می‌شود. این امر باعث می‌شود که دای همیشه پشتوانه کافی داشته باشد. 

 کارمزد ثبات یا Stability Fee که به آن نرخ بهره هم می‌گویند، در واقع نرخ بهره وام گرفتن دای است. حاکمیت MakerDAO این نرخ را برای تنظیم عرضه دای تغییر می‌دهد. از سوی دیگر، بازار آزاد هم از طریق آربیتراژ به ثبات قیمت کمک می‌کند. اگر دای بالاتر از یک دلار معامله شود، کاربران بیشتری دای ایجاد می‌کنند که آن را با سود در بازار بفروشند.

ویژگی‌ها و مزیت‌های کلیدی استیبل‌کوین دای

استیبل کوین دای در حوزه استیبل کوین‌های غیرمتمرکز، یک پروژه موفق و پیشرو محسوب می‌شود. این پروژه مزایای زیادی دارد که به رسیدن به این جایگاه منجر شده است. در اینجا به چند مورد از مهم‌ترین مزایای ارز دیجیتال دای اشاره می‌کنیم.

غیرمتمرکز بودن

دای کاملاً توسط یک DAO اداره می‌شود. هیچ نهاد، شرکت یا دولت مرکزی بر آن کنترل ندارد. این ویژگی، دای را در برابر محدودیت‌های اعمال‌شده از سمت دولت‌ها مقاوم می‌کند. همچنین خطر سوءاستفاده یک طرف متمرکز هم از بین می‌رود.

فراتر از این ویژگی‌ها، در دنیای ارزهای دیجیتال که با شعار تمرکززدایی کار خود را شروع کرده و ادامه داده، نیاز به یک استیبل کوین غیرمتمرکز حس می‌شد. دای یکی از اولین و البته موفق‌ترین استیبل کوین‌های غیرمتمرکز بود. همین اولین بودن، تمرکزها را به‌سمت آن جلب کرد و باعث ایجاد اثر شبکه‌ای شد.

وثیقه چندگانه

دای یک استیبل‌کوین چندوثیقه‌ای است. یعنی برای ایجاد آن، از انواع مختلفی از دارایی‌های دیجیتال استفاده می‌شود. تنوع وثیقه‌ها، ریسک سیستم را کاهش می‌دهد و وابستگی به نوسانات یک دارایی واحد را هم از بین می‌برد. این موضوع باعث افزایش انعطاف‌پذیری و پایداری بلندمدت آن می‌شود.

شفافیت تراکنش‌ها

دای بر بستر بلاک چین اتریوم ساخته شده است. تمام تراکنش‌ها و وثیقه‌های دای به‌صورت عمومی قابل مشاهده هستند. هر کسی می‌تواند وضعیت پشتوانه دای و میزان وثیقه‌گذاری را بررسی کند. این شفافیت کامل، اعتماد عمومی به سیستم را تقویت می‌کند.

مقاومت در برابر تحریم و فریز

به‌دلیل غیرمتمرکز بودن، دای خطر مسدود شدن یا فریز (Freeze) ندارد. این ویژگی آن را به ابزاری عالی برای افرادی تبدیل می‌کند که به آزادی مالی اهمیت می‌دهند. این کوین می‌تواند در برابر فشارهای سیاسی و اقتصادی مقاوم باشد. البته لازم به ذکر است که استیبل کوین جدید USDS دارای قابلیت انجماد محدود است؛ اما این قابلیت تنها مکانیسمی برای کنترل قیمت است و خطری کاربران را تهدید نمی‌کند.

چالش‌ها و محدودیت‌های پروژه دای

هر پروژه‌ای در کنار مزایا، معایب و چالش‌هایی هم دارد که کاربران باید از آن‌ها آگاه باشند. مزایا و معایب ارز دای چیست؟ در این قسمت، اصلی‌ترین چالش‌ها و محدودیت‌های پروژه دای را مرور می‌کنیم.

وابستگی نسبی به دارایی‌های متمرکز

با وجود اینکه دای غیرمتمرکز است، اما بخش قابل توجهی از وثیقه‌های آن را استیبل‌ کوین‌های متمرکز مانند USDC تشکیل می‌دهند. اگر صادرکننده این استیبل‌ کوین‌ها دچار مشکل شوند، ثبات دای هم تحت تأثیر قرار می‌گیرد. این وابستگی نسبی، یک ریسک تمرکززدایی را برای دای ایجاد می‌کند.

ریسک لیکوییدیشن

کاربرانی که دای را با وثیقه‌گذاری ایجاد می‌کنند، در معرض خطر نقدشوندگی هستند. اگر قیمت دارایی وثیقه‌شده به‌سرعت کاهش یابد، وثیقه آن‌ها از دست می‌رود. این فرایند ممکن است ضرر مالی بزرگی به کاربر وارد کند. مسئولیت این بخش با کاربران است که نسبت وثیقه‌گذاری خود را به‌دقت مدیریت کنند.

پیچیدگی برای کاربران مبتدی

سازوکار پروتکل میکر دائو، شامل مفاهیمی چون Vault، کارمزد ثبات و نقدشوندگی است. درک کامل این مفاهیم برای کاربران تازه‌کار در حوزه رمزارزها ممکن است پیچیده باشد. همین پیچیدگی می‌تواند مانع پذیرش گسترده آن در بین عموم شود.

کاربردهای استیبل‌کوین DAI در دنیای واقعی و دیفای

حالا که تا حد زیادی می‌دانیم ارز دای چیست و چه مزایا و معایبی دارد، قصد داریم نگاهی به کاربردهای این استیبل کوین در دنیای واقعی و دیفای داشته باشیم.

پرداخت‌های بین‌المللی

دای یک ابزار عالی برای انتقال پول بدون مرز است. این کوین نیازی به واسطه‌های بانکی ندارد و همچنین هزینه‌های پایین‌تری نسبت به روش‌های سنتی دارد. دای امکان ارسال وجوه باثبات را در عرض چند ثانیه فراهم می‌کند. 

استفاده در پلتفرم‌های وام‌دهی

دای به‌عنوان یکی از لنگرهای اصلی بازار امور مالی غیرمتمرکز عمل می‌کند. کاربران می‌توانند از دای برای وام گرفتن استفاده کنند. همچنین می‌توانند دای خود را در پروتکل‌هایی مانند آوه (Aave) سپرده‌گذاری کنند و با دارایی‌های دیجیتال خود درآمد کسب کنند. از آنجایی که قیمت این ارز ثابت است، ریسک وام‌دهی را به‌شدت کاهش می‌دهد.

استیک و کسب سود

دارندگان دای می‌توانند با استفاده از نرخ پس‌انداز دای یا همان SSR در پروتکل اسکای، سود کسب کنند. با قفل کردن دای در قراردادهای هوشمند، سود به‌صورت دوره‌ای به آن‌ها تعلق می‌گیرد. این سازوکار، انگیزه‌ای برای نگهداری دای ایجاد می‌کند و از سمت دیگر، این پاداش‌ها به حفظ ثبات قیمت دای هم کمک می‌کنند.

پرداخت‌های Web3

دای در حال تبدیل شدن به یک روش پرداخت استاندارد در برنامه‌های غیرمتمرکز (DApp) است. بسیاری از پروژه‌های Web3 و متاورس از دای به‌عنوان ارز اصلی خود استفاده می‌کنند. 

دای بهتر است یا تتر؟

تتر (Tether) بزرگ‌ترین، شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین استیبل کوین دنیاست. دای بهتر است یا تتر؟ پاسخ قطعاً به اولویت‌ها و نیازهای کاربر بستگی دارد. هر دو کوین برای حفظ ثبات قیمت در حدود یک دلار طراحی شده‌اند. با این حال، تفاوت‌های ساختاری و مدیریتی بزرگی دارند. در این قسمت، ابتدا این تفاوت‌ها را بررسی می‌کنیم. سپس در یک جمع‌بندی، پاسخ می‌دهیم که هر استیبل کوین برای چه کاربرانی مناسب است.

دای (DAI): غیرمتمرکز و شفاف

دای یک استیبل‌ کوین با پشتوانه رمزارزی و کاملاً غیرمتمرکز است.

• مزیت اصلی: بزرگترین مزیت دای، مقاومت آن در برابر سانسور است. دای توسط کدها و قراردادهای هوشمند مدیریت می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود که هیچ نهاد مرکزی نتواند آن را مسدود کند.
• پشتوانه: دای توسط وثیقه‌های رمزارزی که بیش از حد ارزش‌گذاری شده‌اند پشتیبانی می‌شود. این مکانیسم، پشتوانه را کاملاً شفاف می‌سازد.
• ریسک: ریسک اصلی دای، مربوط به کاهش ناگهانی ارزش وثیقه‌هاست. این امر تحت شرایطی (که پیش‌تر توضیح دادیم) ممکن است منجر به نقد شدن گسترده شود.

تتر (USDT): متمرکز و پرکاربرد

تتر پرکاربردترین استیبل‌ کوین جهان است. پشتوانه آن توسط شرکت متمرکز تتر (Tether Limited) مدیریت می‌شود.

• مزیت اصلی: تتر نقدشوندگی بسیار بالایی در تمامی صرافی‌های بزرگ دارد. به‌دلیل پذیرش گسترده، حجم معاملات آن بسیار زیاد است.
• پشتوانه: پشتوانه تتر شامل ترکیبی از پول نقد، اوراق تجاری و دارایی‌های دیگر است. این پشتوانه در اختیار یک شرکت خصوصی قرار دارد.
• ریسک: ریسک اصلی تتر، عدم شفافیت کامل در مورد پشتوانه‌هایش است. همچنین، به‌دلیل متمرکز بودن، تتر می‌تواند حساب‌های کاربران را مسدود یا فریز کند.

جمع‌بندی: کدام بهتر است؟

اگر غیرمتمرکز بودن، مقاومت در برابر سانسور و شفافیت برای شما مهم است، دای انتخاب بهتری است. اگر نقدشوندگی بالا، تریدهای مکرر، سهولت استفاده در صرافی‌ها و حجم معاملات بالا مد نظرتان است، تتر برای شما مناسب‌تر است.

شبکه‌های پشتیبانی‌کننده از توکن DAI

در قسمت‌های قبل توضیح دادیم که استیبل کوین دای پیش‌تر فقط توسط اتریوم پشتیبانی می‌شد، اما امروزه تعداد شبکه‌های پشتیبانی‌کننده افزایش یافته است. در این قسمت از مقاله ارز دای چیست، همه شبکه‌های پشتیبانی‌کننده از توکن DAI را معرفی و بررسی می‌کنیم.

اتریوم 

اتریوم شبکه اصلی و زادگاه استیبل‌ کوین دای است. پروتکل میکر که تولید دای را مدیریت می‌کند، روی این بلاک چین اجرا می‌شود. دای در اتریوم بیشترین امنیت و شفافیت را دارد. البته کارمزدهای بالای تراکنش در زمان شلوغی شبکه، کاربران را به‌سمت راهکارهای دیگر سوق داده است. دای در اتریوم به‌عنوان یک توکن ERC-20 فعالیت می‌کند.

بایننس اسمارت چین

دای همچنین روی بایننس اسمارت چین (BSC) که اکنون به BNB Smart Chain تغییر نام داده در دسترس است. حضور دای بر روی BSC، امکان استفاده از آن را در اکوسیستم بزرگ صرافی بایننس (Binance) فراهم کرده است. کاربران با انتقال دای از اتریوم به BSC، می‌توانند از کارمزدهای بسیار پایین‌تر و سرعت بیشتر تراکنش‌ها بهره ببرند.

آربیتروم، آپتیمیزم و پالیگان

دای برای حل مشکلات مقیاس‌پذیری اتریوم، به‌طور گسترده‌ در شبکه‌های لایه ۲ (Layer 2) ادغام شده است. این شبکه‌ها با پردازش تراکنش‌ها در خارج از زنجیره اصلی اتریوم، سرعت را افزایش و هزینه را کاهش می‌دهند.

• پالیگان (Polygon): این شبکه سایدچین، دای را برای استفاده در برنامه‌های دیفای خود ارائه کرده است.
• آربیتروم (Arbitrum) و آپتیمیزم (Optimism): این دو راهکار Optimistic Rollup هم دای را پشتیبانی می‌کنند. این شبکه‌ها به کاربران اجازه می‌دهند که تراکنش‌های دای را سریع‌تر و ارزان‌تر انجام دهند، در حالی که امنیت اتریوم حفظ می‌شود.

قیمت دای و عوامل اثرگذار بر آن

با اینکه قیمت توکن DAI باید همیشه برابر با ۱ دلار باشد، اما گاهی نوسانات جزئی در قیمت آن دیده می‌شود. البته این نوسانات خیلی کم و در حد دهم سنت هستند. این میزان نوسان حتی در استیبل کوین بزرگی مثل تتر هم مشاهده می‌شود و طبیعی است. بااین‌حال، تمایل داریم نگاهی به عوامل تأثیرگذار بر قیمت DAI داشته باشیم.

عوامل داخلی مؤثر بر قیمت DAI

مهم‌ترین عوامل داخلی که بر قیمت دای اثر می‌گذارند عبارت‌اند از:

• حاکمیت MakerDAO: دارندگان توکن MKR، پارامترهای اصلی پروتکل را تعیین می‌کنند. این پارامترها شامل کارمزد ثبات و انواع وثایق مورد قبول هستند. تنظیم این پارامترها، به‌طور مستقیم بر عرضه دای و مدیریت ریسک اثر می‌گذارد.
• وثیقه‌گذاری: می‌دانیم که ارزش دای توسط Vaultها حفظ می‌شود. ثبات و قیمت دارایی‌هایی که به‌عنوان وثیقه استفاده می‌شوند، مستقیماً بر ثبات دای اثر می‌گذارد.
• عرضه و تقاضا: عرضه کلی دای، با میزان وثیقه‌ای که در صندوقچه‌ها قفل شده است، به‌طور دائم در حال تغییر است. تقاضا برای دای با میزان کاربرد آن در اکوسیستم دیفای تعیین می‌شود. همچنین میزان علاقه کلی به بازار ارزهای دیجیتال هم بر تقاضای دای تأثیر دارد.
• نگه‌دارندگان (Keepers): کیپرها آن دسته از بازیگران هستند که برای انجام معاملات دای در اطراف قیمت ۱ دلار انگیزه دارند. آن‌ها زمانی که قیمت دای پایین است، خرید و زمانی که بالا است، فروش انجام می‌دهند. این اقدامات به حفظ ثبات قیمت دای کمک می‌کند.
• باور جمعی: اعتقاد عمومی و مشترک به حفظ قیمت ۱ دلاری، ثبات دای را تقویت می‌کند. وقتی این باور قوی باشد، اقدامات فعالان بازار قیمت را به‌سمت هدف باز می‌گرداند.

عوامل خارجی مؤثر بر قیمت DAI

در کنار این عوامل داخلی، عوامل خارجی‌ای هم وجود دارند که بر قیمت DAI اثرگذار هستند. مهم‌ترین عوامل خارجی موثر بر قیمت DAI این موارد هستند:

• شرایط اقتصاد کلان: رویدادهای بزرگ اقتصادی و نرخ تورم، می‌توانند بر کل بازار ارزهای دیجیتال اثر بگذارند. حتی تغییر در نرخ‌های بهره سنتی هم می‌تواند بر مکانیسم‌های ثبات دای تأثیرگذار باشد.
• ادغام در دیفای: یکی از عوامل اثرگذار و مهم خارجی، ادغام دای در برنامه‌های کاربردی جدید دیفای است. این ادغام، تقاضا برای DAI را افزایش می‌دهد به‌طور مستقیم از قیمت دای حمایت می‌کند.
• تحولات نظارتی: سیاست‌های دولتی در مورد رمزارزها، بازار را تحت تأثیر قرار می‌دهند. قوانین جدید می‌توانند بر بازار استیبل‌ کوین‌ها و به‌تبع آن بر قیمت دای تأثیر قابل توجهی بگذارند.
• احساسات بازار و اخبار: اخبار مثبت یا منفی و همچنین روند عمومی بازار می‌توانند باعث نوسان قیمت شوند. حتی استیبل کوین‌ها هم از این نوسان در امان نیستند.

خرید دای از صرافی‌های ایرانی

حالا که دانستیم ارز دای چیست و چه کاربردهایی دارد، اگر قصد خرید دای را دارید، مانند همه ارزهای دیجیتال دیگر، باید از طریق یک صرافی ارز دیجیتال اقدام کنید. استفاده از صرافی‌های ایرانی همیشه برای کاربران ساکن ایران راحت‌تر است. آن‌ها به شما اجازه می‌دهند که با کارت بانکی و با ریال، مستقیماً دای را خریداری کنید. همچنین احراز هویت در آن‌ها بدون مشکل بوده و خطر مسدودشدن حساب وجود ندارد. 

صرافی عصر تتر به‌عنوان یک مرجع معتبر داخلی برای خرید و فروش ارزهای دیجیتال، امکان خرید استیبل کوین دای را برای شما فراهم کرده است.

خرید با کارت بانکی از عصر تتر

خرید ارزهای دیجیتال از صرافی عصر تتر بسیار راحت است. کافی است به سایت این صرافی به آدرس asretether.com مراجعه کنید و در آن ثبت نام کنید. ثبت نام فقط با یک شماره موبایل یا آدرس ایمیل و تعیین یک رمز عبور انجام می‌گیرد. 

برای واریز ریال و خرید ارزهای دیجیتال، باید حداقل تا سطح پایه احراز هویت کنید. احراز هویت هم بسیار راحت بوده و در کمتر از ۵ دقیقه انجام می‌شود.

پس از طی این مرحله، به کیف پول صرافی مراجعه کنید و گزینه ریال را انتخاب کنید. از طریق گزینه واریز، مقدار مورد نیاز را به صرافی واریز کنید. 

سپس با مراجعه به بخش بازار، جست‌وجوی توکن DAI و انتخاب گزینه معامله، ریال خود را به‌صورت آنی به DAI تبدیل کنید. حالا شما توکن DAI را خریده‌اید و آن را در کیف پول خود در صرافی دارید.

خرید از صرافی‌های خارجی

اگر ساکن خارج از ایران هستید یا به هر دلیل، اطلاعات هویتی غیر ایرانی دارید، می‌توانید از خدمات صرافی‌های متمرکز بین‌المللی هم استفاده کنید. این صرافی‌ها نقدشوندگی بالایی دارند.

علاوه بر صرافی‌های متمرکز، می‌توانید از صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) هم کمک بگیرید. دای خودش یک استیبل‌ کوین غیرمتمرکز است. اگر شما هم به اصل عدم تمرکز علاقه‌مند و پایبند هستید، صرافی‌های غیرمتمرکز گزینه بسیار خوبی برای شما هستند.

این صرافی‌ها عموماً احراز هویت (KYC) نمی‌خواهند و محدودیت دسترسی ندارند. در نتیجه، می‌توانند برای ساکنین ایران هم مفید باشند. با این حال، خرید مستقیم با کارت بانکی غالباً ممکن نیست. برای خرید دای از صرافی‌های غیرمتمرکز، باید از قبل ارز دیجیتال دیگری در کیف پول خود داشته باشید. سپس می‌توانید آن ارز را به دای تبدیل کنید.

تحلیل آینده دای و جایگاه آن در بازار استیبل‌کوین‌ها

به‌عنوان یکی از بخش‌های پایانی مقاله ارز دای چیست، قصد داریم نگاهی به آینده ارز دیجیتال دای داشته باشیم. با ما همراه باشید.

نقش دای در دیفای 2.0

دیفای ۲.۰ به مجموعه‌ای از پروتکل‌های در حال ظهور گفته می‌شود که بر مبنای پیشرفت‌های دیفای اولیه ساخته شده‌اند. هدف آن‌ها کارآمدتر کردن اکوسیستم، به‌ویژه در زمینه تأمین و تشویق نقدینگی است. دیفای ۲.۰ می‌خواهد محدودیت‌های نقدینگی در نسل اول دیفای را حل کند.

دای به‌عنوان یک استیبل‌کوین غیرمتمرکز، نقشی حیاتی در این نسل دارد. این کوین با اتریوم و سایر پروتکل‌های EVM سازگار است. از طرفی، بزرگ‌ترین استیبل کوین غیرمتمرکز دنیا بوده و اثر شبکه‌ای قدرتمندی دارد. اگر در اکوسیستم در حال رشد دیفای ۲.۰، به یک استیبل کوین غیرمتمرکز نیاز داشته باشیم (که داریم)، قطعاً دای یکی از اصلی‌ترین انتخاب‌هاست.

خطرات دی‌پگ شدن 

دی‌پگ شدن در دای، که یکی از نگرانی‌های جامعه کریپتو است، عمدتاً از ماهیت پشتوانه آن سرچشمه می‌گیرد. منظور از دی‌پگ شدن در ارز دای چیست؟ دای با دارایی‌های دیجیتالی مانند اتریوم وثیقه‌گذاری شده است. اگر قیمت این وثیقه‌ها به‌شکلی فاجعه‌آمیز و سریع سقوط کند، احتمال دارد که سیستم نتواند تمام وثیقه‌ها را به‌موقع نقد کند. این ناتوانی در نقدشوندگی، می‌تواند پشتوانه دای را ضعیف کرده و باعث شود قیمت آن از یک دلار فاصله بگیرد.

با این حال، پروتکل میکر برای مقابله با این تهدیدات طراحی شده و در آینده هم تمرکز بر تقویت این مکانیسم‌ها خواهد بود. سیستم نقدشوندگی خودکار، وجود بازیگرانی به نام Keepers، وجود نرخ بهره، وجود نرخ پس‌انداز دای، انتقال به سیستم چندوثیقه‌ای، ارتقاء به پروتکل اسکای و بسیاری موارد دیگر، از جمله این مکانیسم‌ها هستند.

در نتیجه، می‌توان گفت که شاید خطر دی‌پگ‌شدن در سطح تئوری وجود داشته باشد و نتوان آن را انکار کرد، اما این پروژه حداقل تا اینجا عملکرد خوبی داشته و با چنین مشکلی مواجه نشده است. با پیشرفت اکوسیستم و افزایش ویژگی‌های امنیتی، این خطر کمتر هم خواهد شد.

مسیر توسعه آینده MakerDAO

طبق وایت پیپری که خود پروژه میکردائو در لینک makerdao.com/en/whitepaper منتشر کرده، مسیر توسعه بر اساس یک طرح بلندمدت و فراگیر به نام Endgame (به‌معنی بازی پایانی) و معرفی پروتکل اسکای (Sky Protocol) تعریف شده است.

هدف نهایی طرح Endgame، ایجاد یک سیستم مالی کاملاً خودمختار و ریشه‌کن کردن وابستگی‌های متمرکز است.  یکی از اهداف اصلی این برنامه، کاهش تدریجی وابستگی دای به وثیقه‌های متمرکزی همچون USDC است.

پروتکل اسکای به‌عنوان نقطه اوج و تجسم نهایی طرح Endgame، تغییرات ساختاری عمده‌ای را در بر دارد. در این ارتقاء، استیبل‌کوین DAI به USDS تبدیل می‌شود. همچنین، توکن حاکمیتی MKR هم به SKY تغییر نام می‌دهد.

پروتکل اسکای علاوه بر بهبود ساختار فنی و مدیریت ریسک، ویژگی‌هایی مانند SSR که مخفف Sky Savings Rate است را معرفی می‌کند. این نرخ، جایگزین نرخ سابق پس‌انداز دای (DSR) شده است تا ثبات قیمت دای مطابق با شرایط جدید بازار مدیریت شود.

بخشی از این طرح شامل ایجاد نهادهای تخصصی به نام اسکای استارز (Sky Stars) است. این نهادها که قبلاً زیر-دائو یا SubDAO نامیده می‌شدند، هر کدام مسئول مدیریت یک جنبه خاص از پروتکل هستند. این ساختار جدید، حاکمیت را به بخش‌های کوچک‌تر و قابل مدیریت‌تر تقسیم می‌کند و به پروتکل اجازه می‌دهد که با رشد عظیم اکوسیستم، مقیاس‌پذیری حاکمیت را حفظ کند.

جمع‌بندی

در این مقاله توضیح دادیم که ارز دای چیست و چه ویژگی‌های خاصی دارد. همچنین توضیح دادیم که این ارز چگونه کار می‌کند و چطور ثبات قیمت خود را حفظ می‌کند. 

نظر شما درباره آینده استیبل کوین‌های غیرمتمرکز چیست؟ آیا فکر می‌کنید که این استیبل کوین‌ها می‌توانند جایگزین ارزهای بزرگی مثل تتر و USDC شوند؟ نظرات و همچنین سوالات خود را با ما در میان بگذارید.